Azja Południowa Indie

Kuchnia indyjska

Kmin, kurkuma, imbir i masło klarowane ghee. Kuchnia, w której przyprawy często najpierw prażą się w gorącym tłuszczu, a sos zbiera się z talerza kawałkiem chlebka. Zaczniesz od własnej garam masali, a skończysz na samosach.

  • 9przepisów
  • 2składniki w spiżarni
Stół z daniami kuchni indyjskiej: butter chicken, ciecierzyca w sosie, chlebki naan, samosy, ryż basmati i całe przyprawy, widok z góry

Od czego zacząć

  1. Domowa garam masala, brązowy proszek w małej białej miseczce, obok kilka całych przypraw: strąki kardamonu, goździki i kawałek kory cynamonu, widok z góry

    Własna mieszanka prażonych i zmielonych przypraw: kilkanaście minut pracy. Przyda się w wielu daniach kuchni północnoindyjskiej, choć nie jest uniwersalną mieszanką dla całych Indii.

    • łatwe
    • bez mięsa
  2. Chana masala, ciecierzyca w gęstym rdzawobrązowym sosie, posypana kolendrą, z plasterkami czerwonej cebuli w płytkiej białej misce, widok z góry

    Ciecierzyca w gęstym, pikantnym sosie z cebuli i pomidorów. Danie bez mięsa, które zrobisz z ciecierzycy z puszki.

    • łatwe
    • bez mięsa
  3. Butter chicken w gładkim pomarańczowym sosie ze strużką śmietanki i okruchami suszonej kozieradki w płytkiej białej misce, widok z góry

    Kurczak w łagodnym, maślano-pomidorowym sosie ze śmietanką – dobre pierwsze curry dla tych, którzy boją się ostrości. Potrzebny termometr kuchenny.

    • łatwe
  4. Trzy chlebki naan w kształcie łezki z przypieczonymi plamkami i połyskiem masła, ułożone zakładkowo na desce, jeden przedarty, widok z góry

    Miękkie chlebki drożdżowe do zbierania sosu. W domu zamiast pieca tandoor wystarczy mocno rozgrzana patelnia albo piekarnik; ciasto musi wyrosnąć.

    • średnie
    • bez mięsa
  5. Złotobrązowe samosy w kształcie trójkątnych piramidek na białym talerzu, jedna przełamana z nadzieniem z ziemniaków i groszku, obok miseczka zielonego chutney

    Chrupiące pierożki w kształcie trójkątów, klasycznie z ziemniakami i groszkiem. Najwięcej pracy z tej piątki i smażenie w głębokim tłuszczu, ale nadzienie można zrobić dzień wcześniej.

    • średnie
    • bez mięsa

Kuchnia indyjska: jedna nazwa, wiele kuchni

Indie zajmują większą część subkontynentu, a „kuchnia indyjska” to raczej zbiór kuchni regionalnych niż jeden styl. Na północy je się więcej pszenicy (chlebki roti, naan, paratha), dużo nabiału, jak ghee, jogurt i ser paneer, oraz dań z glinianego pieca tandoor. Południe stoi ryżem, kokosem, liśćmi curry i tamaryndowcem; stamtąd pochodzą cienkie naleśniki dosa i gulasz z soczewicy sambar. W Goa na zachodnim wybrzeżu widać wpływy portugalskie, w Bengalu na wschodzie króluje ryba i olej musztardowy. Dania znane z polskich restauracji, czyli butter chicken i kurczak tikka masala, to głównie kuchnia północy w restauracyjnym, często brytyjskim wydaniu.

Przyprawy i techniki kuchni indyjskiej

Sercem kuchni indyjskiej są przyprawy, choć niekoniecznie „curry w proszku”. Słowo curry Brytyjczycy rozciągnęli na prawie każde danie w sosie, a gotowa mieszanka o tej nazwie powstała głównie z myślą o kuchni europejskiej. W wielu kuchniach regionalnych przyprawy dobiera się osobno do konkretnego dania – kmin rzymski, kolendrę, kurkumę, chili, kardamon, gorczycę – a obok nich stosuje się rozmaite mieszanki, z których w Polsce najbardziej znana jest garam masala. Ich skład i sposób użycia zależą od regionu i domowej tradycji. Liczy się też kolejność. Przyprawy, często całe ziarna, ale też np. liście curry, suszone chili czy asafetydę, praży się krótko w gorącym tłuszczu, zwykle w ghee albo oleju, żeby oddały aromat; ta technika nazywa się tadka i bywa używana zarówno na początku gotowania, jak i na końcu, do polania gotowego dania. Podstawę sosu z cebuli, czosnku, imbiru i pomidorów smaży się tak długo, aż tłuszcz zacznie się od niej oddzielać. Garam masalę dodaje się zwykle pod koniec gotowania.

Jak się je po indyjsku

Typowy posiłek składa się z kilku dań: soczewicy (dal), warzyw, ryżu albo chlebków, jogurtu i czegoś kwaśnego lub ostrego, np. marynowanych warzyw (achar). Często podaje się je razem na dużej tacy, thali, w małych miseczkach. Tradycyjnie je się prawą ręką: kawałkiem chlebka zgarnia się sos albo łączy palcami ryż z dalem. Ponieważ wielu mieszkańców Indii nie je mięsa albo części jego rodzajów, dania z warzyw, strączków i nabiału są tu pełnoprawnym obiadem, a nie dodatkiem.

Jak zacząć gotować po indyjsku w Polsce

Większość podstaw kupisz w zwykłym supermarkecie: kurkumę, kmin rzymski, kolendrę, kardamon, ryż basmati, ciecierzycę, soczewicę i ghee, a do dań z południa i wybrzeża także mleko kokosowe. Ghee w wielu przepisach zastąpi masło klarowane. Zacznij od garam masali i chana masali, potem spróbuj naanu i butter chicken. Przekąski uliczne, czyli samosy i pani puri, zostaw na weekend, bo wymagają więcej pracy. Przyprawy kupuj w małych opakowaniach albo w całości i miel na bieżąco: mielone szybko tracą aromat.

Wszystkie przepisy

Czas

Trudność

Dieta

3przepisy

Wyczyść filtry

Spiżarnia

Indyjska spiżarnia

Kurkumę, kmin rzymski, kolendrę, kardamon i ghee kupisz w większości supermarketów, a paneer w sklepach z żywnością indyjską i czasem w większych supermarketach. Po kasuri methi i asafetydę trzeba pójść do sklepu z żywnością indyjską albo zamówić je online.

Cała spiżarnia świata

Pytania o kuchnię indyjską

Kuchnia indyjska czy hinduska?

Poprawnie: indyjska, bo chodzi o kuchnię kraju. Przymiotnik „hinduski” odnosi się do hinduizmu, a w Indiach mieszkają też muzułmanie, chrześcijanie, sikhowie i dżiniści, którzy mają własne tradycje kulinarne.

Czy kuchnia indyjska jest bardzo ostra?

Nie musi być. Ostrość daje głównie chili, którego ilość łatwo zmniejszyć, a kmin, kolendra, kardamon czy cynamon są aromatyczne, nie ostre. Dania takie jak butter chicken czy korma są łagodne; dużo ostrzejsze bywają niektóre kuchnie regionalne, np. kuchnia stanu Andhra Pradesh na południu.

Czego nie jedzą Hindusi?

Wielu wyznawców hinduizmu nie je wołowiny, bo krowa jest w tej religii zwierzęciem świętym, a spora część to wegetarianie. Niektórzy unikają też jajek, cebuli i czosnku. Indyjscy muzułmanie nie jedzą wieprzowiny. Dlatego kuchnia bezmięsna jest w Indiach wyjątkowo bogata.

Jakie przyprawy indyjskie kupić na początek?

Wystarczy pięć: kmin rzymski w ziarnach, mieloną kolendrę, kurkumę, chili i garam masalę. Z czasem dokup kardamon, gorczycę, kasuri methi i asafetydę. Kupuj małe opakowania, bo mielone przyprawy szybko tracą aromat.