
Kaukaz Gruzja
Kuchnia gruzińska
Ser, orzechy włoskie, świeża kolendra i ostra adżika. Kuchnia, w której chleb piecze się z serem w środku, a pierogi je się rękami, trzymając je za czubek. Zaczniesz od chaczapuri, a skończysz na własnych chinkali.
- 9przepisów
- 4składniki w spiżarni

Od czego zacząć
-

Fasola z orzechami włoskimi, kolendrą, czosnkiem i cebulą, na ciepło albo na zimno. Wszystkie składniki kupisz w supermarkecie.
- łatwe
- bez mięsa
-

Ostra pasta z suszonej papryki, czosnku, kolendry i soli. Pół godziny namaczania papryki i kilka minut miksowania.
- łatwe
- bez mięsa
-

Okrągły drożdżowy placek z serem w środku, smażony na patelni. Gruzińskie sery kupisz w sklepie kaukaskim albo zastąpisz polskimi.
- średnie
- bez mięsa
-

Kurczak duszony z pomidorami, cebulą i ziołami. Wystarczy jeden garnek i zakupy w supermarkecie.
- średnie
-

Pierogi z mięsnym farszem, w którym podczas gotowania powstaje bulion. Lepienie fałdek wymaga wprawy, a farsz sprawdzasz termometrem.
- trudne
Czym wyróżnia się kuchnia gruzińska
Kuchnię gruzińską trzymają razem ser, chleb i orzechy włoskie, ale prawie każde danie ma swoją regionalną wersję. Najlepiej widać to na przykładzie chaczapuri, chleba z serem: według Narodowej Administracji Turystyki Gruzji piecze się około 40 jego rodzajów, a tradycja wypieku ma status niematerialnego zabytku dziedzictwa kulturowego Gruzji. Okrągłe chaczapuri imeruli pochodzi z Imeretii, a łódka z jajkiem, chaczapuri adżarskie, z wybrzeża Morza Czarnego. Gruzini chronią też swoje produkty: sulguni, ser imeretyński, czurczchela, adżika i sos tkemali są w Gruzji zarejestrowanymi oznaczeniami geograficznymi. Tradycyjne gruzińskie wino z glinianych naczyń kwewri, zakopywanych w ziemi, jest od 2013 roku na liście niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
Smaki kuchni gruzińskiej: orzechy, zioła i papryka
Orzechy włoskie są w kuchni gruzińskiej podstawą sosów i past. Zmielone z czosnkiem i ziołami zagęszczają satsivi, czyli drób w sosie orzechowym, i megrelskie charczo z wołowiny. Z pastą orzechową podaje się też warzywa: w pchali (ფხალი) to szpinak, buraki albo bakłażan, a w bakłażanach z orzechami smażone plastry bakłażana. Świeże zioła, zwłaszcza kolendra, natka i estragon, trafiają do farszów, gulaszy i sałatek. Ostrość daje adżika, gęsta pasta z ostrej papryki, czosnku i soli z Abchazji i Megrelii, a kwaśny smak sos ze śliwek tkemali. Do mięs i gulaszy dodaje się suszone przyprawy, m.in. kozieradkę błękitną i gotową mieszankę chmeli suneli.
Kuchnia gruzińska regionami
Z gór wschodniej Gruzji, z Pszawi i Tuszetii, pochodzą chinkali, pierogi z mięsem i bulionem w środku. Megrelia na zachodzie słynie z sera sulguni i ostrych, doprawianych adżiką dań, a w Gurii satsivi jada się na Nowy Rok. W Kachetii, regionie winiarskim, dusi się jagnięcinę albo cielęcinę z estragonem i białym winem z kwewri na czakapuli. Do gęstych sosów często podaje się ghomi, kaszę z mąki kukurydzianej, a z owoców i orzechów robi się słodycze, jak czurczchela: orzechy nawleczone na nitkę i kilka razy zanurzane w soku z winogron zagęszczonym mąką.
Jak się je po gruzińsku
Na gruzińskim stole (supra, სუფრა) dania stawia się na środku i je wspólnie, a toasty prowadzi tamada (თამადა). Ser i wino nazywa się „panną młodą i panem młodym” takiego stołu. Chaczapuri kroi się albo rwie rękami, a chinkali je się bez sztućców: trzyma się je za skręcony czubek, wypija bulion, a czubek zostawia na talerzu. Obok mięs z grilla (mcwadi) stoją zwykle dania z warzyw i orzechów, więc osoby, które nie jedzą mięsa, też najedzą się do syta.
Jak zacząć gotować po gruzińsku w Polsce
Na początek nie potrzebujesz niczego specjalnego. Fasolę, orzechy włoskie, kolendrę, czosnek, cebulę i mąkę kupisz w każdym supermarkecie, więc pierwsze będzie lobio, fasola z orzechami i ziołami. Chaczapuri upieczesz z gruzińskich serów albo z ich polskich zamienników: zamiast imeruli tłusty twaróg, zamiast sulguni mozzarella w bloku. Jedna wizyta w sklepie z żywnością gruzińską lub kaukaską, po sulguni, tkemali i chmeli suneli, otwiera resztę: czachochbili, satsivi i chinkali. Jeśli nie jesz mięsa, zacznij od lobio, chaczapuri, adżiki i bakłażanów z orzechami.
Wszystkie przepisy
Spiżarnia
Gruzińska spiżarnia
Fasolę, orzechy włoskie, kolendrę, czosnek, mąkę i mięso kupisz w zwykłym supermarkecie. Po sery sulguni i imeruli, sos tkemali, mieszankę chmeli suneli i gotową adżikę trzeba pójść do sklepu z żywnością gruzińską lub kaukaską albo zamówić je online.
Cała spiżarnia świataPytania o kuchnię gruzińską
Co warto zjeść w kuchni gruzińskiej?
Na początek chaczapuri, czyli chleb z serem: okrągłe imeruli albo łódkę po adżarsku z jajkiem. Do tego chinkali, pierogi z bulionem w środku, i dania z orzechami włoskimi: lobio z fasoli, pchali z warzyw i ziół, bakłażany z pastą orzechową, a zimą satsivi, drób w sosie orzechowym. Z mięs warto spróbować mcwadi, mięsa z grilla, a na deser czurczcheli, orzechów w zagęszczonym soku z winogron.
Jakie przyprawy są typowe dla kuchni gruzińskiej?
Świeże zioła, przede wszystkim kolendra, natka i estragon, a do tego czosnek, ostra papryka i kozieradka błękitna (uccho suneli). Popularna jest gotowa mieszanka suszonych przypraw chmeli suneli. Ostrość daje zwykle adżika, pasta z papryki, czosnku i soli, a kwaśność sos ze śliwek tkemali albo ocet. Wiele dań zagęszcza się zmielonymi orzechami włoskimi.
Gdzie kupić składniki do kuchni gruzińskiej?
Fasolę, orzechy, kolendrę, czosnek, paprykę i mięso kupisz w supermarkecie. Sery sulguni i imeruli, sos tkemali, chmeli suneli, uccho suneli i adżikę znajdziesz w sklepach z żywnością gruzińską i kaukaską oraz w sklepach internetowych. Zamiast imeruli możesz użyć tłustego twarogu, a zamiast sulguni mozzarelli w bloku, choć smak będzie łagodniejszy.